«Երաժշտական օդանավակայան» նախաձեռնությունը Հայաստանում
Օդանավակայանը յուրաքանչյուր երկրի ամենազգայուն ու պատասխանատու տարածքներից մեկն է։ Սա այն կետն է, որտեղ ձևավորվում է առաջին տպավորությունը, դեռ մինչև մարդը կհասցնի ճանաչել քաղաքները, մարդկանց կամ խոհանոցը։ Հայաստանում օդանավակայանը վերջին շրջանում ստացել է նոր բովանդակություն․ Զվարթնոց միջազգային օդանավակայանում շաբաթը մեկ օր հնչում է կենդանի հայկական երաժշտություն։
Նախաձեռնության հեղինակը Keron Foundation-ն է, որը հայտնի է իր ծրագրերով, որոնք մշակույթը դուրս են բերում փակ հարթակներից և տեղափոխում հանրային միջավայր։ Այս դեպքում ընտրությունը պատահական չէ․ օդանավակայանը համարվում է երկրի «դեմքը»՝ միաժամանակ թե՛ զբոսաշրջիկների, թե՛ սփյուռքահայերի, թե՛ գործարար այցելուների համար։
Ծրագրի գաղափարախոսությունը պարզ է, բայց շատ հստակ հաշվարկված․ Հայաստանը պետք է ներկայանա ոչ միայն որպես պատմական անցյալ ունեցող երկիր, այլ որպես կենդանի մշակույթ ունեցող ժամանակակից պետություն։ Կենդանի երաժշտությունն ու պարային ներկայացումները՝ առանց ցուցադրական շոուների, առանց ֆոլկլորի արհեստականացման, ստեղծում են բնական և վստահելի մթնոլորտ։
Այս նախաձեռնության ազդեցությունը երկրի իմիջի վրա բազմաշերտ է։ Նախ՝ այն փոխում է հանրային տարածքի ընկալումը։ Օդանավակայանը դադարում է լինել սառը, տեխնիկական տարածք և վերածվում է զգայական փորձառության։ Երկրորդ՝ այն ազդում է զբոսաշրջային բրենդավորման վրա․ Հայաստանը ներկայանում է ոչ թե միայն պատմությամբ, այլ մշակույթ ապրող երկիր լինելու գաղափարով։
Կարևոր է նաև ներքին ազդեցությունը։ Նման նախաձեռնությունները բարձրացնում են հանրային միջավայրի մշակութային նշաձողը և ձևավորում նոր սպասումներ՝ թե՛ քաղաքացիների, թե՛ պետական ու մասնավոր կառույցների համար։ Երբ մշակույթը հայտնվում է ամենօրյա կյանքում, այն դառնում է ոչ թե տոնական բացառություն, այլ նորմա։
Keron Foundation-ի այս նախագիծը կարելի է դիտարկել որպես փափուկ ուժի գործիք։ Այն չի պարտադրում, չի քարոզում, չի բացատրում, այլ պարզապես ստեղծում է մթնոլորտ, որտեղ երկիրը խոսում է իր իսկ լեզվով՝ երաժշտությամբ։
Այս իմաստով «Երաժշտական օդանավակայանը» մեկ միջոցառում չէ, այլ ուղերձ։ Ուղերձ այն մասին, որ Հայաստանը գիտակցում է՝ երկրի կերպարը սկսվում է ոչ թե կարգախոսներից, այլ զգացողությունից։
Եվ այդ զգացողությունը այս դեպքում ունի մեղեդի։